به گزارش آهن آنلاین، بازار آهن‌ آلات ایران در هفته‌های اخیر بیش از آنکه تحت تأثیر تغییرات ظاهری قیمت‌ها باشد، درگیر سیگنال‌هایی است که از عمق معاملات و رفتار بازیگران اصلی مخابره می‌شود؛ سیگنال‌هایی که در رأس آن‌ها، معاملات شمش بلوم در بورس کالا قرار دارد. شمش بلوم به‌عنوان کالای پایه زنجیره فولاد، همواره نقش قطب‌نمای بازار را ایفا کرده و جهت‌گیری آن می‌تواند مسیر محصولات پایین‌دستی را روشن یا مبهم کند. گزارش پیش‌رو با تمرکز بر روند چند هفته اخیر معاملات شمش بلوم، نسبت نرخ‌های پایه و پایانی، حجم معاملات و واکنش تقاضا، تلاش می‌کند تصویری تحلیلی از شرایط فعلی بازار آهن‌ آلات ارائه دهد.

شمش بلوم؛ وقتی بازار فقط کف را می‌خرد

مرور معاملات سه هفته اخیر شمش بلوم در بورس کالا نشان می‌دهد که بازار وارد فاز جدیدی از احتیاط شده است. در تاریخ ۲۲ دی‌ماه، از میان بیش از ۱۴۲ هزار تن عرضه، تنها حدود ۵۰ هزار تن معامله شد و نرخ پایانی نیز پایین‌تر از نرخ پایه ایستاد. این الگو در هفته‌های بعد نه‌تنها اصلاح نشد، بلکه تشدید شد؛ به‌گونه‌ای که در عرضه ۱۷۲ هزار تنی هفته اخیر، تنها حدود ۲۷ درصد از حجم عرضه به فروش رسید و میانگین نرخ پایانی فاصله معناداری با نرخ پایه پیدا کرد.
تکرار این رفتار برای سومین هفته متوالی، آن هم پس از تعلیق تبصره ۴ دستورالعمل قیمت‌گذاری، پیام روشنی دارد: تقاضا فعلاً حاضر به پذیرش قیمت‌های پیشنهادی بالاتر نیست و تنها در نرخ‌های کف وارد معامله می‌شود. حتی عرضه‌های اعتباری که پیش‌تر یکی از نقاط اتکای معاملات محسوب می‌شدند، دیگر جذابیت سابق را برای خریداران ندارند. این وضعیت بیش از آنکه نشانه ریزش هیجانی باشد، از یک «بی‌اعتمادی موقت اما عمیق» در سمت تقاضا حکایت دارد.

حذف حمایت‌ها و تغییر رفتار بازیگران بازار

برداشته شدن پشتوانه‌های غیرمستقیم قیمت‌گذاری، به‌ویژه حذف پیوند نرخ ارز و قیمت صادراتی، فضای تصمیم‌گیری را برای خریداران تغییر داده است. بازارساز عملاً یک گام به عقب رفته و میدان را به مکانیزم عرضه و تقاضا سپرده است؛ اما در شرایطی که ابهام‌های ژئوپلیتیک و نگرانی از تنش‌های منطقه‌ای پررنگ شده، تقاضا ترجیح می‌دهد نظاره‌گر باشد تا بازیگر فعال.
نتیجه این وضعیت، کاهش محسوس استقبال از رینگ معاملاتی و افت حجم معاملات به سطوحی پایین‌تر از انتظار است. خریداران، چه در بخش نقدی و چه اعتباری، به‌وضوح در حال سنجش کف‌های قیمتی هستند و از پیش‌دستی در خرید پرهیز می‌کنند. این رفتار باعث شده نرخ پایانی شمش نه‌تنها رشد نکند، بلکه در برخی موارد فاصله‌ای قابل توجه با نرخ‌های مورد انتظار فعالان بازار داشته باشد.

بازار آهن‌ آلات پایین‌دستی؛ رکود آرام اما فراگیر

بازتاب ضعف معاملات شمش بلوم را می‌توان به‌وضوح در بازار محصولات پایین‌دستی مشاهده کرد. بازار قوطی و پروفیل که معمولاً با کمی تأخیر به تغییرات شمش واکنش نشان می‌دهد، این روزها در فضایی نیمه‌خاموش قرار دارد. نرخ‌های شنیده‌شده برای قوطی و پروفیل تولیدی از ورق ۲ میلی‌متر، عمدتاً در بازه ۷۰ تا ۷۳ هزار تومان به‌علاوه مالیات ارزش افزوده است؛ سطحی که نسبت به دو هفته گذشته کاهش حداقل دو هزار تومانی را نشان می‌دهد.
در بازار میلگرد نیز اگرچه روند نزولی کف قیمت‌ها در روزهای اخیر متوقف شده و نرخ‌ها زیر ۴۷ هزار تومان نرفته، اما این توقف بیش از آنکه نشانه بازگشت باشد، حاصل کاهش فشار فروش است. دامنه قیمت‌ میلگرد همچنان گسترده است و اختلاف میان مبادی مختلف، از نبود یک جهت‌گیری مشخص در بازار حکایت دارد. به بیان دیگر، بازار آهن‌ آلات فعلاً در فاز «ایست موقت» قرار گرفته؛ نه آن‌قدر ضعیف که ریزش سنگین رقم بزند و نه آن‌قدر قوی که مسیر صعودی تازه‌ای بسازد.

فاصله بورس و بازار؛ سیگنالی که نباید نادیده گرفت

یکی از مهم‌ترین نکات این روزهای بازار، افزایش فاصله میان نرخ‌های پیشنهادی در بازار آزاد و قیمت‌های عرضه‌شده در بورس کالاست. شنیده‌های بازار از معاملات شمش در محدوده ۳۸ تا ۳۹ هزار تومان بدون مالیات، در کنار عرضه‌های بورسی با نرخ‌های بالاتر، نشان می‌دهد که بورس برای بخش نقدی فعلاً در حاشیه بازار قرار گرفته است.
با این حال، این حاشیه‌نشینی می‌تواند نقش یک ترمز را برای ادامه روند نزولی ایفا کند. اگرچه پیش‌بینی می‌شود حجم معاملات بورس در کوتاه‌مدت همچنان محدود بماند و میانگین نرخ پایانی بیشتر تحت تأثیر معاملات اعتباری تعیین شود، اما همین رفتار محتاطانه می‌تواند مانع از شکل‌گیری یک موج ریزشی تازه در بازار آهن‌ آلات شود. در مجموع، پالس‌هایی که شمش بلوم این روزها به بازار مخابره می‌کند، نه از رونق قریب‌الوقوع خبر می‌دهد و نه از بحران؛ بلکه از بازاری می‌گوید که در حال بازتعریف تعادل خود است.