کنار گذاشتن از دانشگاه به جرم مارکسیست بودن؛ «تفکر در یک فضای آزاد رشد میکند»
سعید معدنی معتقد است دانشگاه ایران در چهار دهه گذشته تحت تأثیر انقلاب فرهنگی، اخراج استادان و گزینشهای ایدئولوژیک قرار گرفته و همین روند فضای آزاد اندیشه را محدود کرده...
به گزارش خبرآنلاین، سعید معدنی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، درباره وضعیت دانشگاههای ایران میگوید: «مسئله کمی بنیادیتر است، دانشگاه در این چهل و چند سال شوکهای عظیم و عجیبی را تجربه کرده بهخصوص در حوزه علوم انسانی.»
او ادامه میدهد: «بعد از انقلاب نخستین اتفاق انقلاب فرهنگی بود، بزرگان رشتههای علوم انسانی را به جرم مارکسیست بودن یا بهدلیل وابستگی به نظام پهلوی، به هر دلیلی از دانشگاهها کنار گذاشتند. برای مثال، در رشته جامعهشناسی، دکتر اشرف و افرادی مانند ایشان که آن زمان در دانشگاه تهران جامعهشناسی تدریس میکردند و به نظریههایی هم رسیده بودند، اخراج یا بازنشسته شدند و از کشور خارج شدند.»
معدنی میگوید: «نکته دوم این است که در ادامه، گزینش وارد دانشگاه شد و گزینش هم بهخصوص درباره استادان، چندان بر علم تکیه نمیکرد و بیشتر ایدئولوژیک بود، روندی که تا امروز ادامه پیدا کرد.»
این جامعهشناس تأکید میکند: «تفکر در یک فضای آزاد رشد میکند، وقتی شما گزینش، حراست و کنترل دارید طبیعتاً نمیتوان انتظار داشت دانشگاه به جایی برسد.»
او درباره ادامه این روند میگوید: «دانشگاه همیشه در معرض تهاجم بوده و نتوانسته روی پای خودش بایستد. اخراجهای اول انقلاب باعث شد دانشگاه سالها نتواند کمر راست کند. در ادامه، گزینشها ایدئولوژیک بوده و علمی نبوده و مشکلات زیادی ایجاد کرد، حتی آنهایی هم که گزینش شدند و به دانشگاه رفتند، اگر مثلاً اندیشهای داشتند که گروهی نمیتوانست تحمل کند، آنها را هم کنار گذاشتند.»
معدنی اضافه میکند: «طنز روزگار این است که زمانی دکتر سروش عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بود، شورایی که برخی استادان را اخراج کرد، ولی خود دکتر سروش هم بعد از ۲۰ سال اخراج شد. این قصه نشان میدهد که این حصار و دایره، دائم تنگتر میشود.»
او در پایان میگوید: «به همین خاطر خیلیها تحمل نمیشوند و از این دایره بیرون میافتند، آدمهایی میآیند که سکوت میکنند تا زندگی کنند، افرادی که ایدههایی دارند، اندیشههایی دارند، اما زیاد بروز نمیدهند و در نهایت عمرشان را میگذرانند و میروند.»
متن کامل گفتوگو را اینجا بخوانید.
۲۳۳۲۳۳
