به گزارش خبرنگار مهر، نظام الدین زاهدی سفیر تاجیکستان در ایران، در نشست خبری اظهار داشت: کشور تاجیکستان در ۳۵ امین روز استقلال خود قرار دارد.

وی ادامه داد: تاجیکستان سال آینده به خودکفایی در حوزه انرژی می رسد.

سفیر تاجیکستان در ایران درباره تحولات تاجیکستان افزود: در طول ۳۵ سال استقلال، ملت تاجیک مسیری را طی کرد که ارزشمند بود. پس از استقلال با دسیسه گروه‌هایی مواجه شدیم و جنگ تحمیلی رخ داد که پنج سال طول کشید.چیزی نمانده بود که نام تاجیکستان از صحنه سیاسی محو گردد که امامعلی رحمان مسئولیت صلح و وحدت ملی را بر دوش گرفت. از سال ۱۳۷۶ به بعد در تاجیکستان مرحله سازندگی ملی آغاز شد.

وی ادامه داد: دولت با هدایت رئیس جمهور برنامه‌های ملی در حوزه‌های سیاست، اقتصاد، انرژی و غیره را طراحی کرد. یکی از برنامه‌ها برای استقلال در حوزه انرژی بود. ظرفیت‌های تولید برق اکنون به ۲۳۰۰ مگاوات افرایش پیدا کرده است.

سفیر تاجیکستان در تهران در پاسخ به سوال خبرنگار مهر، مبنی بر موضع دولت تاجیکستان درمورد تجاوزات آمریکا به ایران و فاجعه میناب چیست، تصریح کرد: دولت تاجیکستان مواضع صریح خود را ابراز کرد. نقض قوانین و معیارهای حقوق بین الملل بود. تاجیکستان خواستار این است که چالشها میان کشورهای جهان امروز باید از طریق دیپلماسی حل و فصل شود. اگر بیرون از قوانین عمل شود باید محکوم گردد.

وی افزود: متاسفانه در اولین روزهای جنگ رمضان معلمان و دانش اموزان مدرسه میناب کشته شدند، کودکان عضو آسیب پذیر در همه جنگها هستند. فاجعه میناب یک زخم ناسوری بر وجدان جامعه جهانی است.

وی درباره فرهنگ فارسی تاجیکستان گفت: یکی از ابتکارات فرهنگ پرورانه رییس جمهور تاجیکستان در جهت خودشناسی ملی، انتشار مهمترین منابع ملی و اهدای آن به هر خانواده تاجیک است. هدف ان بود که تاجیک ها از خرافات دور باشند و دین اسلام را صورت حقیقی درک کنند. سال گذشته نیز شاهنامه ابوالقاسم فردوسی به عنوان بزرگترین سند خودشناسی و شاهکار ادبی فارسی در قالب یک دوره دو جلدی به هر خانواده تاجیکستانی اهدا گردید. تحکیم هویت ملی یکی از مهمترین دستاوردهای استقلال تاجیکستان است.

سفیر تاجیکستان درباره سیاست خارجی این کشور گفت: سیاست خارجی تاجیکستان بر اساس سیاست درهای باز است. در حال حاضر ۱۹۲ کشور جهان تاجیکستان را به رسمیت شناختند. کشور ما با ۱۱۰ کشور دنیا روابط تجاری و اقتصادی پررونق دارد.

وی درباره همکاری دوجانبه ایران و تاجیکستان اظهار داشت: این دو کشور در طول سالها با وجود فراز و نشیب‌ها همواره کوشیدند مناسبات دوستی را همواره توسعه بخشند. تحولات خوشایند در روابط ایران و تاجیکستان دلیل شکل گیری مشارکت راهبردی بین دو کشور است و روابط دوجانبه ما عوامل و مولفه های خود را دارد.

شمس الدین زاده با اشاره به پیوند فرهنگی دو کشور گفت: حوزه یگانگی تمدنی ایران و تاجیکستان بستر مناسب برای همکاری سودمند است. عامل دوم توسعه همکاری دو کشور روند گفتگوی سازنده سطح عالی دوجانبه است که بر روابط ایران و تاجیکستان امتیاز بخشیده است. رییس جمهور تاجیکستان در طول سه دهه روابط ۲۲ بار سفر به تهران داشتند و روسای جمهور ایران ۱۶ بار به تاجیکستان تشریف آوردند. این شهادت روابط ناگسستنی بین ایران و تاجیکستان است.

وی افزود: علاقه مندی دو کشور برای گسترش روابط تجاری باعث شده حجم تجارت دو کشور رو به افزایش باشد. در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۷ میلیون دلار روابط تجاری داشتیم اما در سال ۲۰۲۵ به ۴۸۵ میلیون دلار رسید و ۹ برابر رشد کرده است. قرار است حجم تجارت دو کشور در اینده به یک میلیارد دلار برسد. ما راه دیگری جز رشد و توسعه همکاری های دوجانبه نداریم. این جزو منافع ملی دو کشور است. مبارزه با تروریسم، افراط گرایی، قاچاق مواد مخدر و دیگر موضوعات جزوی از همکاری های ما است.

این دیپلمات تاجیکستانی ادامه داد: ما امروز کمیسیون مشترک همکاری های اقتصادی، تجاری، فرهنگی و علمی داریم که به صورت مستمر در دو کشور برگزار شده است. نشست آخر همین دو ماه پیش در تاجیکستان برگزار شد که ۱۸ امین نشست بود. در نزد همین کمیسیون مشترک ما کمیته‌ پیگیری داریم که تاسیس یافته و هر سال دوبار به خاطر پیگیری توافقات جلساتی دارند.

وی با اشاره به روابط حقوقی دو کشور گفت: ما بیش از ۲۴۰ سند دوجانبه میان دو کشور در سطوح مختلف به امضا رسیده و یک پایه خوب حقوقی برای رشد روابط موجود است. توافقاتی که به امضا رسیدند حتما باید عملی شوند. روسای جمهور دو کشور روز گذشته در بیشکک ملاقات کردند و رییس جمهور ایران بر اجرای توافقات تاکید کردند.

شمس الدین زاده ادامه داد: اولین سفارتی که در تاجیکستان در بدو استقلال افتتاح یافت سفارت جمهوری اسلامی ایران بود. هم اکنون لغو روادید یک ماهه بین دو کشور را داریم. ان‌شاالله سفر میان شهروندان دو کشور از کشور سوم بدون لغو روادید صورت می‌گیرد و توافق شده است.

وی درباره پروازهای دو کشور گفت: ما قبل از جنگ رمضان هفت پرواز در هفته بین دو کشور داشتیم که بعد از جنگ رمضان پنج پرواز در هفته بین دو کشور صورت می‌گیرد و ما به دنبال گسترش پروازها هستیم.

سفیر تاجیکستان درباره سرمایه گذاری بین دو کشور گفت: در طول ۳۵ سال استقلال تاجیکستان حدود ۳۰۰ میلیون دلار ایران سرمایه به تاجیکستان وارد کرده است. یکی از پروژه‌ها تونل استقلال تاجیکستان است که توسط ایران احداث شده است. این ما را از بن بست مواصلاتی رهایی بخشیده است. امروز شرکت های تاجیکستان هم به ایران سرمایه وارد می‌کنند.

این دیپلمات تاجیکستانی درباره رویکرد این کشور نسبت به تحریم‌ها علیه ایران گفت: ما معتقدیم تحریم‌ها به نفع هیچ کشوری نیست و منفعت آور نیست. بسیاری از تحریم‌ها نقض قوانین بین‌المللی هستند. تحریم‌ها متاسفانه امروز استفاده می‌شوند اما ما از تحریم‌های یکجانبه جانبداری نمی‌کنیم.

وی درباره حضور بازیگران فرامنطقه‌ای در منطقه و رزمایش رژیم صهیونیستی با یک کشور در منطقه گفت: کشورها بر اساس اهداف خودشان رزمایش دارند اما این مهم است که علیه دیگر کشورها نباشد. اگر علیه کشور دیگری باشد نقض قوانین بین‌المللی است.

زاهدی درباره زبان فارسی در تاجیکستان گفت: زبان ما زبان تاجیکی است و در قانون اساسی کشور است. این زبان همان فارسی است و نقش مهمی در استقلال کشور داشته است. رشد و توسعه زبان تاجیکی باعث استقلال ما در برابر شوروی شد. دولت برای رشد زبان تاجیکی کارهای لازم را انجام می‌دهد و پیشگام آن خود رییس جمهور است کهتمام سخنرانی‌های ایشان تاجیکی است. هستی زبان همان هستی ملت ماست. در مورد آموزش خط فارسی دولت دستوری را برای توسعه دستورخط نیاکان دادند. این اقدام سنجیده شده است. ما آگاه هستیم که تمام میراث گذشته ما به خط فارسی نوشته شده است. این دستور پیامش این است که مردم تاجیکستان باید با خط اشنا باشند و به میراث گذشته خود ارتباط بگیرند.

وی درباره روابط دو کشور با آسیای میانه و بحث ترانزیت گفت: تاجیکستان محصور در خشکی است و ضروری است که به آب‌های آزاد دست پیدا کنیم. یکی از راه‌های دست یافتن از طریق ایران است. با نظر داشت این مسئله ما تفاهم نامه‌ای در سال گذشته بین روسای دو کشور به امضا رساندیم برای استفاده از ظرفیت‌های بندر چابهار. قرار است یک قطعه زمین برای تاجیکستان در بندر چابهار جدا گردد و به ما تخصیص پیدا کند.

سفیر تاجیکستان درباره رایزنی‌های تاجیکستان برای خرید سوخت فسیلی از ایران گفت: بله درست است مذاکراتی میان تاجیکستان و ایران صورت گرفته است و وزیر انرژی و وزیر آب تاجیکستان مهمانان همتایان خودشان در ایران بودند. مذاکرات درباره سوخت و گازوئیل صورت گرفت و دوستان ایرانی امادگی خودشان را برای براورده کردن نیاز تاجیکستان اعلام کردند. برخی مشکلات لجستیکی وجود دارد و دو طرف تلاش دارند که مشکلات رفع شود. امیدوارم این همکاری‌هایی که آغاز می‌شود ادامه پیدا کند.

وی درباره تاثیر تحریم‌های امریکا برای مراودات اقتصادی دو کشور گفت: تحولاتی که اخیرا صورت می‌گیرد بر تجارت ما تاثیر جدی نخواهند گذاشت. در نیم سال اول که دوره جنگ رمضانی بود انتظار داشتیم حجم تجارت کاهش پیدا کند اما طبق امار ما حجم تجارت نسبت به سال گذشته ۱۴ برابر افزایش داشته است. تجارت ما امسال قطعا افزایش پیدا می‌کند.