به گزارش آهن آنلاین، بازار آهن آلات در شهریورماه در وضعیتی قرار گرفته که افزایش قیمت میلگرد بیش از آنکه نتیجه رونق تقاضا باشد، حاصل جابه‌جایی توازن میان هزینه، ارز و عرضه است. در سه روز نخست شهریور، نرخ‌ها در برخی کارخانه‌های بزرگ صعودی شد، درحالی‌که بخش مهمی از بازار با ضعف خرید پروژه‌ای و نقدینگی محدود روبه‌روست. همزمان، عبور دلار آزاد از مرز ۲۰۰ هزار تومان و ابلاغ فرمول قیمت پایه میلگرد در بورس کالا، دو متغیر هستند که می‌توانند روند موج را تغییر دهند.

میلگرد؛ جلوتر از تقاضا

آنچه در دو روز نخست شهریور در بازار مشاهده شد، در نگاه اول یک تناقض جدی است؛ قیمت میلگرد بالا رفته، اما تقاضای واقعی هنوز توان همراهی با آن را ندارد. در یکم شهریور، بسیاری از مبادی فروش افزایش نرخ داشتند و این رفتار در برندهایی مانند ذوب ‌آهن اصفهان، فایکو، جهان فولاد سیرجان، صبا فولاد زاگرس، درپاد تبریز، هیربد، خلیج فارس و ابرکوه دیده شد. داده‌های بازار نیز نشان می‌دهد میلگرد ۱۸ ذوب ‌آهن اصفهان از حدود ۶۷ هزار تومان در روزهای پایانی مرداد به ۷۰ هزار و ۴۰۰ تومان در دومین روز از شهریور رسید و میلگرد ۱۴ این کارخانه نیز به ۷۱ هزار و ۳۰۰ تومان افزایش یافت.

اما در دوم و سوم شهریور، تصویر یکدست صعودی باقی نماند. برای نمونه، میانگین بازار در دوم شهریور حدود ۷۱ هزار و ۷۰۰ تومان گزارش شد و برخی مقاطع در کارخانه‌های بزرگ رشد داشتند، بنابراین بهتر است از «موج سراسری» صحبت نکنیم؛ آنچه فعلاً شکل گرفته، موج قیمت‌گذاری صعودی در بخش مهمی از بازار است، نه الزاماً موج تقاضا.

دلار، هزینه و عرضه آهن آلات

عامل مهمی که این افزایش را توضیح می‌دهد، تغییر انتظارات هزینه‌ای است. دلار آزاد در دوم شهریور از مرز روانی ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد و در محدوده ۲۰۲ تا ۲۰۳ هزار تومان معامله شد. برای تولیدکننده فولاد، چنین حرکتی فقط یک متغیر روانی نیست؛ هزینه مواد اولیه، قطعات، تجهیزات، حمل‌ونقل و بخشی از هزینه‌های مرتبط با تولید و جایگزینی سرمایه را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

از طرف‌دیگر، بازار فولاد هنوز با محدودیت‌های تولید ناشی از انرژی دست‌وپنجه نرم می‌کند. در همین روزهای اخیر، هزینه انرژی تولید فولاد نیز به‌عنوان یکی از عوامل فشار بر بهای تمام‌شده مورد توجه قرار گرفته است. در چنین شرایطی، تولیدکننده برای پایین آوردن قیمت باید مطمئن باشد که کاهش نرخ با افزایش حجم فروش جبران خواهد شد؛ اما وقتی تقاضای واقعی ضعیف است، انگیزه برای تخفیف کاهش پیدا می‌کند.

نتیجه، همان وضعیتی است که اکنون در میلگرد دیده می‌شود: بازار می‌تواند از سمت هزینه گران شود، بدون اینکه از سمت مصرف رونق گرفته باشد. این نکته درباره قیمت تیرآهن نیز قابل مشاهده است، اما شدت واکنش میلگرد بیشتر است؛ زیرا میلگرد در بازار مقطعی، نقدشونده‌تر و حساس‌تر به انتظارات ارزی و هزینه‌ای است. درواقع، میلگرد در حال حاضر بیشتر «قیمت انتظاری» را نمایندگی می‌کند تا (قیمت حاصل از رونق مصرف).

بورس کالا وارد بازی شد

مهم‌ترین متغیر جدید برای ادامه این مسیر، ابلاغ فرمول تازه قیمت پایه میلگرد در بورس کالا است که از چهارم شهریور اجرا می‌شود. طبق این سازوکار، قیمت پایه هر عرضه‌کننده براساس نسبت معامله به عرضه در دامنه منفی ۲ تا مثبت ۲ درصد نسبت‌به قیمت پایه قبلی تعدیل خواهد شد؛ فروش بیش از ۶۰ درصد عرضه می‌تواند افزایش ۲ درصدی ایجاد کند، درحالی‌که فروش کمتر از ۱۰ درصد کاهش یک‌درصدی و عدم معامله کاهش ۲ درصدی را به همراه دارد.

این تغییر یک پیام مهم دارد: از این پس رفتار خریدار در بورس کالا مستقیماً‌تر به قیمت پایه هفته بعد منتقل می‌شود. بنابراین اگر افزایش قیمت آزاد صرفاً ناشی از ترس تورمی باشد ولی در بورس کالا با استقبال واقعی همراه نشود، امکان دارد شکاف میان قیمت‌های اعلامی و قدرت خرید بیشتر شود. در مقابل، اگر عرضه‌ها با نسبت فروش بالا مواجه شوند، بازار شاهد تأیید تقاضا خواهد بود و افزایش قیمت آهن آلات از یک حرکت انتظاری به روندی معتبرتر تبدیل می‌شود. از همین زاویه، عرضه ۵۰ هزار و ۲۵۰ تن آهن اسفنجی در بورس کالا در یکم شهریور و معامله کامل آن، نشانه‌ای از فعال بودن بخشی از تقاضای زنجیره بالادست است؛ هرچند نباید این اتفاق را به‌تنهایی معادل رونق بازار نهایی میلگرد دانست.

موج قیمتی که هنوز تأیید نشده

سناریوی نخست، ادامه رشد محدود و پلکانی است؛ مشروط به اینکه دلار بالای ۲۰۰ هزار تومان تثبیت شود، محدودیت عرضه ادامه پیدا کند و قیمت شمش نیز اجازه عقب‌نشینی جدی ندهد. در این حالت، میلگرد می‌تواند حتی با وجود رکود ساخت‌وساز، به‌صورت اسمی گران‌تر شود؛ اما احتمالاً حجم معاملات همزمان رشد نمی‌کند.

سناریوی دوم، فرسایش این موج است. اگر دلار از محدوده فعلی عقب‌نشینی کند یا در همین سطوح بدون رشد بیشتر بماند و نسبت معامله میلگرد در بورس کالا پایین باشد، فرمول جدید می‌تواند به‌جای تقویت موج، آن را مهار کند. در چنین شرایطی، فروشندگان ناچار می‌شوند افزایش‌های اخیر را تعدیل کنند؛ به‌خصوص در برندهایی که قدرت کشش قیمتی پایین‌تری دارند.

برای خریدار، پیام عملی روشن است؛ افزایش دو روز نخست شهریور هنوز سیگنال کافی برای خرید هیجانی و انبار کردن نیست. معیار مهم‌تر، رفتار میلگرد در بورس کالا از چهارم شهریور، نسبت معامله به عرضه، مسیر شمش بلوم و تثبیت یا شکست کانال ۲۰۰ هزار تومانی دلار است. اگر این چهار متغیر هم‌جهت شوند، مهمان ناخوانده بازار می‌تواند به روند اصلی تبدیل شود؛ اما اگر تقاضا همچنان عقب بماند، احتمالاً بازار با یک موج قیمتی کوتاه‌عمر روبه‌رو خواهد بود، نه آغاز یک چرخه صعودی پایدار.