غزال زیاری– این روزها به تدریج شاهد بازگشت فناوری‌های کلاسیک و رترو به دنیای مدرن هستیم و اخیرا انجمن صنعت ضبط آمریکا (RIAA) در گزارش رسمی و مشروحی از نیمه اول سال ۲۰۲۶، آمار خیره‌کننده‌ای از ابعاد تازه این پدیده را منتشر کرده است.

در شرایطی که در تصور عمومی، سرویس‌های استریمینگ مثل اسپاتیفای بازار دنیای موسیقی را در دست گرفته اند، گزارش جدید نشان می‌دهد که سی‌دی‌ها (CD) جان تازه‌ای گرفته‌اند و رکوردهای عجیبی را ثبت کرده‌اند.

طوفان آماری؛ رشد ۵۸% سی‌دی‌ها در بازار ۶ میلیارد دلاری

بر اساس گزارش منتشر شده، کل درآمد صنعت موسیقی ضبط‌شده در نیمه اول سال ۲۰۲۶ در آمریکا، با رشد ۶.۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به رقم ۶ میلیارد دلار رسیده و در این میان، بخش رسانه‌های فیزیکی (شامل سی‌دی، وینیل و نوار کاست) با جهشی ۲۵.۹ درصدی مواجه بوده و ارزش آن به ۷۳۱.۵ میلیون دلار رسیده است. اما ستاره بی‌چون‌وچرای این گزارش، سی‌دی بوده‌است:

درآمد حاصل از فروش سی‌دی با رشد خیره‌کننده ۵۸.۶ درصدی به ۱۷۱.۱ میلیون دلار رسیده (در مقایسه با ۱۰۷.۹ میلیون دلار در نیمه اول سال ۲۰۲۵).
تعداد سی‌دی های فروخته‌شده هم با افزایش ۴۵.۷ درصدی از حدود ۱۲ میلیون نسخه به ۱۷.۵ میلیون نسخه جهش کرده است.

این در حالی است که سال ۲۰۲۵ سال پرفرازونشیب و همراه با افت (کاهش ۷.۸ درصدی درآمد سالانه و افت ۱۱.۶ درصدی تعداد فروش) برای سی‌دی‌ها بود. در نقطه مقابلِ این رشد فیزیکی، درآمد حاصل از دانلود تک‌آهنگ‌ها و آلبوم‌های دیجیتال افت ۱۲.۷ درصدی داشت تا نشان دهد کاربران یا به سمت استریم کامل رفته‌اند یا شیفته لمس فیزیکی موسیقی شده‌اند. البته استریم همچنان با سهم حدود ۴.۹ میلیارد دلاری (که ۳.۴ میلیارد آن مربوط به اشتراک‌های پولی است) فرمانروای مطلق بازار باقی مانده است.

نسل زد عاشق فناوری‌های ساده و رسانه‌های فیزیکی

این رشد رو به جلو، فراتر از ارقام اقتصادی، ریشه در یک تغییر رفتار عمیق فرهنگی دارد. بازگشت سی‌دی‌ها در کنار استقبال دیوانه‌وار از ابزارهای ساده‌تری مثل گوشی‌های غیرهوشمند، دوربین‌های دیجیتال قدیمی، ماشین‌تحریرها و صفحات گرامافون (وینیل)، نشان‌دهنده خستگی مفرط نسل جدید از دنیای مدرن است.

برای نسل Z ، تقاضا برای استفاده از این ابزارها، نوعی اشتیاق نوستالژیک به دوره‌ای است که هرگز آن را تجربه نکرده‌اند؛ دوره‌ای که در آن انسان کنترل بیشتری روی نحوه و زمان تعامل با فناوری داشت. تکنولوژی‌های گذشته کمتر به حریم خصوصی افراد یورش می‌بردند و خبری از نوتیفیکیشن‌های مداوم، اپلیکیشن‌های اعتیادآور و الگوریتم‌های جلب توجه کننده نبود. امروزه استارتاپ‌های متعددی در زمینه تولید ابزارهای غیرهوشمند فعال شده‌ و نسل جوان با اشتیاق زیادی در حال جست‌وجوی گجت‌های قدیمی در فروشگاه‌های دست‌دوم یا سایت‌هایی از جمله eBay است.

پایداری وینیل و نکته فنی در محاسبات RIAA

جالب اینجاست که علاوه بر سی‌دی‌ها، صفحات گرامافون (وینیل) نیز به رشد پایدار خود ادامه داده و با افزایش ۱۷.۷ درصدی، درآمدی حدود ۵۴۴ میلیون دلار را به خود اختصاص داده‌اند.

البته کارشناسان به یک نکته ساختاری در آمارها اشاره می‌کنند: سازمان RIAA از سال ۲۰۲۵ نحوه محاسبه ارقام دلاری‌اش را از «ارزش تخمینی خرده‌فروشی» به «ارزش عمده‌فروشی» تغییر داده و به همین دلیل، ارقام درآمدی سال‌های گذشته مستقیماً با این دوره‌ها قابل مقایسه نیستند؛ هرچند آمار مربوط به تعداد واحدهای فروخته‌شده روایت دیگری از افت‌های پیشین ارائه می‌دهد.

در مجموع، بازار رسانه‌های فیزیکی همچنان با قدرت به مسیر خود ادامه می‌دهد؛ به‌طوری‌که کل درآمد حاصل از این بخش در نیمه اول سال ۲۰۲۶ با جهشی ۲۵.۹ درصدی به ۷۳۱.۵ میلیون دلار رسیده است.

این رشد قابل‌توجه، حاصل ترکیبِ افزایش ۵۸.۶ درصدی درآمدهای سی‌دی و همچنین رشد ۱۷.۷ درصدی فروش وینیل‌هاست که نشان می‌دهد پایداری رسانه‌های فیزیکی در عصر استریمینگ یک واقعیت غیرقابل انکار است.

منابع: techcrunch، theverge

۵۸۳۲۱