یاسمن بلوردی؛ گروه صنعت: صنعت غذا به ‌عنوان یکی از مهم ترین بخش‌های تولیدی کشور، همواره نقش تعیین‌ کننده ‌ای در تأمین امنیت غذایی، اشتغال و صادرات غیرنفتی داشته است. در شرایطی که بسیاری از صنایع کشور با چالش‌ هایی همچون کمبود مواد اولیه، نوسانات ارزی و محدودیت‌ های صادراتی مواجه هستند، فعالان صنعت غذا معتقدند این بخش همچنان از ظرفیت بالایی برای رشد برخوردار است؛ ظرفیتی که به گفته آنان، بیش از هر چیز نیازمند ثبات در سیاستگذاری، حذف قیمت‌ گذاری دستوری و توسعه بازارهای صادراتی است.

آرامش در تولید و تأمین مواد اولیه

محسن امینی، عضو کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران در گفتگو با خبرنگار بازار ضمن بررسی شرایط فعلی صنایع غذایی اظهار کرد: در حال حاضر، صنعت غذا و بخش کشاورزی شرایط نسبتاً آرامی را پشت سر می ‌گذارند و خوشبختانه در حوزه تأمین مواد اولیه، فعالان این صنعت با بحران جدی مواجه نیستند. به عبارت دیگر، بازار تأمین مواد اولیه از ثبات نسبی برخوردار است و تولیدکنندگان می‌ توانند مواد مورد نیاز خود را تأمین کنند. این موضوع باعث شده روند تولید در بسیاری از واحدهای صنایع غذایی بدون اختلال ادامه پیدا کند.

به گفته این فعال اقتصادی، ثبات در زنجیره تأمین مواد اولیه یکی از مهم ترین عوامل حفظ روند تولید در صنایع غذایی است و هرگونه اختلال در این بخش می‌ تواند امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

صنعت غذا؛ یکی از پایه‌ های اقتصاد ملی

عضو کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران با تأکید بر نقش راهبردی این صنعت در اقتصاد کشور گفت: صنایع غذایی علاوه بر تأمین کالاهای اساسی مردم، سهم قابل توجهی در استغال و تولید ملی دارند و همواره یکی از فعال ‌ترین بخش ‌های اقتصادی کشور بوده‌ اند.

وی اظهار داشت: در واقع بخش غذا و کشاورزی به دلیل ارتباط مستقیم با تأمین نیازهای روزمره مردم، جایگاه ویژه‌ ای در اقتصاد ایران دارد. تولیدکنندگان این حوزه در سال‌ های مختلف تلاش کرده‌ اند نیاز بازار داخلی را تأمین کنند و همین موضوع سبب شده این صنعت نقش مهمی در اشتغال پایدار و اقتصاد ملی ایفا کند.

امینی معتقد است اقتصاد غذا باید به گونه ‌ای مدیریت شود که هم تولیدکننده از سود منطقی برخوردار باشد و هم مصرف‌ کننده بتواند کالاهای مورد نیاز خود را با قیمت مناسب تهیه کند.

انتقاد از قیمت ‌گذاری دستوری

امینی با انتقاد از این شیوه قیمت‌ گذاری گفت: اگر دولت مواد اولیه را با قیمت واقعی و تمام‌ شده در اختیار تولیدکننده قرار دهد، دیگر نیازی به تعیین قیمت دستوری برای محصولات نخواهد بود.

او تأکید کرد: قیمت باید بر اساس عرضه و تقاضا تعیین شود. رقابت سالم میان تولیدکنندگان موجب افزایش کیفیت، کاهش هزینه ‌ها و در نهایت منفعت مصرف‌ کننده خواهد شد. به اعتقاد این فعال اقتصادی، دولت به جای مداخله مستقیم در قیمت‌ گذاری باید زمینه رقابت آزاد را فراهم کند و در صورت نیاز، امکان واردات مواد اولیه با قیمت مناسب را نیز مهیا سازد.

او افزود: اگر مواد اولیه ارزان ‌تر در بازارهای جهانی وجود دارد، باید امکان واردات آن فراهم شود. در نهایت، نتیجه چنین سیاستی به سود مردم و بزرگ ‌تر شدن سفره خانوارها خواهد بود.

ثبات سیاستگذاری؛ شرط حضور در بازارهای جهانی

عضو کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران با اشاره به ظرفیت بالای صادرات محصولات غذایی کشور گفت: بسیاری از محصولات ایرانی از نظر کیفیت و قیمت توان رقابت با نمونه‌ های خارجی را دارند، اما مشکل اصلی در حوزه صادرات، بی‌ ثباتی سیاست‌ ها و تصمیمات مقطعی است.

ادبیات صادرات با بازار داخلی تفاوت دارد؛ یعنی صادرکننده خارجی زمانی به یک تولیدکننده ایرانی اعتماد می‌ کند که مطمئن باشد این تأمین ‌کننده در بلندمدت نیز در بازار حضور خواهد داشت

وی اظهار کرد: مساله اینجا است که ادبیات صادرات با بازار داخلی تفاوت دارد. یعنی صادرکننده خارجی زمانی به یک تولیدکننده ایرانی اعتماد می‌ کند که مطمئن باشد این تأمین ‌کننده در بلندمدت نیز در بازار حضور خواهد داشت.

امینی افزود: بنابراین وقتی هر روز بخشنامه جدید، ممنوعیت صادرات و یا عوارض صادراتی وضع می ‌شود، خریدار خارجی دیگر نمی‌ تواند روی تولیدکننده ایرانی حساب باز کند و به سمت رقبای دیگر می ررود.

به گفته وی، اگرچه در شرایط بحرانی ممکن است اعمال برخی محدودیت‌ ها اجتناب ‌ناپذیر باشد، اما در شرایط عادی اقتصاد کشور باید از ثبات در قوانین و مقررات برخوردار باشد تا صادرکنندگان بتوانند برنامه ‌ریزی بلند مدت داشته باشند.

لبنیات و صنایع کنسروی؛ پیشتازان صادرات

امینی در پاسخ به این پرسش که کدام بخش از صنایع غذایی بیشترین ظرفیت صادراتی را دارد، گفت: صنایع لبنی و فرآورده ‌های غذایی فرآوری ‌شده از مهم ترین مزیت‌ های صادراتی ایران هستند. به نحوی که شاهد هستیم در حوزه لبنیات، برندهای ایرانی توانسته ‌اند در بازارهای منطقه جایگاه مناسبی پیدا کنند و محصولات این بخش از کیفیت و قیمت رقابتی برخوردارند. همچنین صنایع کنسروی نیز ظرفیت بالایی برای توسعه صادرات دارند.

رایزنان بازرگانی؛ حلقه ‌ای که باید تقویت شود

این فعال اقتصادی یکی دیگر از موانع توسعه صادرات را ضعف در بازاریابی خارجی دانست و گفت: ایران نیازمند رایزنان بازرگانی توانمند در بازارهای هدف است.

وی افزود: رایزنان اقتصادی و بازرگانی باید شناخت دقیقی از نیاز بازار کشورهای مقصد داشته باشند و بتوانند زمینه حضور مؤثر تولیدکنندگان ایرانی را فراهم کنند. امینی همچنین حذف بخشنامه ‌های خلق ‌الساعه را از دیگر پیش ‌نیازهای توسعه صادرات دانست و تأکید کرد: ثبات در قوانین، مهم ترین مطالبه صادرکنندگان صنایع غذایی است.

صنایع غذایی ایران از نظر فناوری عقب نیست

در سال ‌های اخیر استفاده از فناوری‌ های نوین، اتوماسیون و هوش مصنوعی به یکی از مهم ترین عوامل رقابت ‌پذیری صنایع غذایی جهان تبدیل شده است و امینی در این باره گفت: خوشبختانه کارخانه ‌های ایرانی از توان فنی مناسبی برخوردار هستند و بسیاری از واحدهای تولیدی از تجهیزات و فناوری ‌های روز استفاده می‌ کنند.

وی افزود: ماشین ‌سازان ایرانی نیز پیشرفت قابل توجهی داشته ‌اند و امروز بخش مهمی از تجهیزات مورد نیاز صنایع غذایی در داخل کشور طراحی و تولید می‌ شود.

سرمایه‌ گذاری همچنان ادامه دارد

عضو کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران درباره وضعیت سرمایه ‌گذاری در این صنعت نیز اظهار کرد: با وجود مشکلات اقتصادی، سرمایه‌ گذاری در صنایع غذایی همچنان ادامه دارد. به این معنا که سرمایه‌ گذاران همچنان به آینده این صنعت امیدوار هستند، زیرا صنایع غذایی همواره یکی از پایدارترین بخش ‌های اقتصاد کشور محسوب می ‌شود.

امینی تأکید کرد : در صورت گسترش تعاملات اقتصادی با جهان و کاهش محدودیت ‌های تجاری، ظرفیت سرمایه ‌گذاری در این صنعت به‌ مراتب افزایش خواهد یافت.

آینده ‌ای روشن پیش روی صنایع غذایی

وی همچنین آینده صنایع غذایی ایران را امیدوار کننده توصیف کرد و گفت: ایران سرزمین فرصت ‌ها است و تولیدکنندگان توانمند، نیروی انسانی متخصص و ظرفیت ‌های فراوانی در اختیار دارد. لذا اگر دولت، مجلس، تولیدکنندگان و سایر بخش ‌های اقتصادی در کنار یکدیگر حرکت کنند و موانع غیر ضروری از سر راه تولید برداشته شود، صنایع غذایی ایران می ‌تواند در پنج سال آینده رشد قابل توجهی را تجربه کند.

امینی در پایان تأکید کرد : مهم ترین مطالبه فعالان این صنعت، کنار گذاشتن قیمت‌ گذاری دستوری و حرکت به سمت اقتصاد رقابتی است؛ رویکردی که به اعتقاد او هم به نفع تولیدکننده خواهد بود و هم در نهایت منافع مصرف‌ کننده را تأمین خواهد کرد.