توجه به احساسات بدن، واکنش ایمنی و التهاب را تنظیم می‌کند

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : چهارشنبه, ۰۴ شهریور ۱۴۰۵ ۱۶:۱۸

به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه سایِنس دِیلی در گزارشی آورده است:

نادیده‌گرفتن ناراحتی و تحمل درد، رویکردی رایج در برابر مشکلات است؛ اما یک پژوهش جدید نشان داده است که این رویکرد همیشه بهترین راه نیست و توجه به علائم بدن ممکن است تأثیری مستقیم بر تنظیم سیستم ایمنی داشته باشد.

بر اساس مقاله‌ای که در نشریه رفتار طبیعی انسان /Nature Human Behaviour منتشر شده، تمرکز بر احساس التهابی به بدن کمک می‌کند تا پاسخ ایمنی خود را بهتر تنظیم کند و برعکس، منحرف‌کردن عمدی توجه از این احساس، اثری معکوس دارد.

التهاب چیست و چرا مهم است؟

التهاب معمولاً اولین خط دفاعی بدن در برابر عفونت یا آسیب است. سیستم ایمنی با ارسال سلول‌های دفاعی به محل آسیب، باعث گرما، تورم و قرمزی می‌شود. هم‌زمان، سیستم عصبی سیگنال‌هایی به مغز می‌فرستد که به‌صورت خارش یا سوزش احساس می‌شوند.

آزمایشی ساده روی ۵۷ نفر

پژوهشگران برای بررسی این موضوع، از آزمایش استاندارد پوستی هیستامین استفاده کردند که برای تشخیص حساسیت‌های آلرژیک به‌کار می‌رود. این آزمایش یک واکنش آلرژیک کوچک روی پوست ایجاد می‌کند که به‌صورت تورم و قرمزی در اطراف آن قابل اندازه‌گیری است.

در آزمایش اول، ۳۷ داوطلب سالم در دو جلسه جداگانه این آزمایش را انجام دادند. در یک جلسه از آن‌ها خواسته شد به احساسات ناحیه ملتهب پوست توجه کنند و در جلسه دیگر توجه خود را با تماشای فیلم‌های جذاب به جای دیگری منحرف کنند. آزمایش دوم نیز با ۲۰ داوطلب به همین روش، اما با تمرکز بر اشکال انتزاعی تکرار شد.

نتایج شگفت‌انگیز

یافته‌ها نشان داد که وقتی افراد روی احساس التهاب تمرکز می‌کردند، شدت ناراحتی بیشتر بود، اما پاسخ ایمنی بدن بهتر تنظیم می‌شد. در حالی که وقتی توجهشان منحرف می‌شد، واکنش التهابی بزرگ‌تر بود.

به‌طور خاص نتایج نشان داد که وقتی افراد روی التهاب تمرکز می‌کردند، تورم پوستی به‌طور میانگین ۳.۵ میلی‌متر بود، در حالی که در حالت منحرف‌کردن توجه، این عدد به ۵ میلی‌متر رسید. قرمزی اطراف آن نیز در حالت تمرکز ۱۰.۶ میلی‌متر و در حالت انحراف حواس ۱۴ میلی‌متر بود.

در حالت انحراف حواس، بدن حدود ۹۰ درصد از شرکت‌کنندگان، التهاب بیشتری نشان می‌داد. همچنین پس از ۲۰ دقیقه، تورم حدود ۹۰ درصد از کسانی که روی التهاب تمرکز کرده بودند، ثابت ماند یا در حال کاهش بود، در حالی که این رقم در گروهی که توجهشان منحرف شده بود به ۴۶ درصد رسید.

چگونه توجه، التهاب را کنترل می‌کند؟

پژوهشگران معتقدند که توجه به احساس التهاب، دو اثر دارد: اول اینکه به مغز هشدار می‌دهد که به این موضوع توجه کند، و دوم اینکه مسیرهای عصبی مرتبط با تنظیم التهاب را فعال می‌سازد.

برای تأیید این موضوع، پژوهشگران آزمایش را با استفاده از داروی بی‌حس‌کننده لیدوکایین تکرار کردند تا ناحیه مدنظر را بی‌حس کنند. در این حالت، اثر توجه کاهش یافت، اما به‌طور کامل از بین نرفت؛ یعنی بخشی از این اثر از طریق مسیرهای عصبی مستقیم (و نه فقط از طریق احساس) اعمال می‌شود.

آیا می‌توان با فکرکردن، بیماری را درمان کرد؟

پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته به معنای درمان بیماری‌های جدی با فکرکردن نیست. این آزمایش فقط روی ۵۷ نفر و با یک واکنش ایمنی کوچک و موقت انجام شده است و هنوز مشخص نیست که این اثر در مورد عفونت‌ها، التهاب‌های مزمن یا بیماری‌های خودایمنی نیز صدق می‌کند یا نه.

با این حال، این پژوهش نشان می‌دهد که توجه نقشی پنهان در نحوه واکنش بدن به اطلاعات حسی ایفا می‌کند و می‌تواند دریچه‌ای تازه برای درک بهتر ارتباط ذهن و بدن و توسعه روش‌های درمانی جدید بگشاید.