صنعت فولاد و آهن آلات به استقبال دیپلماسی رفت

به گزارش آهن آنلاین- فروردین ۱۴۰۴؛ شاید این روز در تقویم دیپلماتیک و اقتصادی ایران به‌عنوان یکی از نقاط عطف ثبت شود. روزی که بنا به اعلام منابع رسمی داخلی، جمهوری اسلامی ایران و ایالات‌متحده آمریکا پس از ماه‌ها تنش و خط‌ونشان‌های دیپلماتیک، بار دیگر (البته به شکل غیرمستقیم) پای میز مذاکره نشسته‌اند؛ این بار در مسقط، پایتخت عمان. آغاز این گفت‌وگوها با میانجی‌گری عمان که پیش از این نیز نقش فعالی در برخی مذاکرات منطقه‌ای ایفا کرده، در حالی رقم خورده که هنوز بسیاری از زوایای این گفت‌وگوها روشن نشده است. بااین‌حال، آنچه از اظهارات چهره‌های نزدیک به تیم مذاکره‌کننده (از جمله عباس عراقچی، وزیر امور خارجه) بر می‌آید، این است که رایزنی‌ها حول محور رفع تحریم‌ها، آزادسازی منابع مسدودشده ایران، کاهش تنش‌های منطقه‌ای در جریان و موضوعات هسته‌ای است.

امیدواری به نتایج مثبت، بازتاب اولیه در بازارهای مالی

بازارهای ایران که همواره نسبت به تغییرات سیاسی و دیپلماتیک حساس بوده‌اند، در نخستین واکنش خود به این خبر، سبزپوش شدند. تجربه سال‌های گذشته، از جمله شوک مثبت بازارها در دوران مذاکرات برجام یا خبر مذاکره با دولت ترامپ، نشان می‌دهد که تحولات سیاست خارجی تأثیر فوری و قابل‌توجهی بر شاخص‌های اقتصادی کشور دارد. در همین راستا، امروز شاهد واکنش‌هایی در بازار ارز، طلا و به‌ویژه بازار فولاد و آهن‌ آلات کشور هستیم؛ بازاری که نه‌تنها پیوند عمیقی با نوسانات نرخ دلار دارد، بلکه از محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها در صادرات نیز به‌شدت متأثر می‌شود.

فولاد، صنعتی کلیدی در مسیر گشایش اقتصادی

ایران یکی از بازیگران مهم در صنعت جهانی فولاد است. تحریم‌های بین‌المللی اما طی سال‌های گذشته، مسیر صادرات محصولات فولادی ایران را پرهزینه و پر ریسک کرده‌اند. اگر مذاکرات اخیر به توافقی ولو محدود منتهی شود، می‌توان انتظار داشت که بخشی از این محدودیت‌ها کاهش‌یافته و دسترسی ایران به بازارهای منطقه‌ای و جهانی تسهیل شود. از سوی دیگر، آزادسازی منابع مالی بلوکه‌شده ایران می‌تواند تزریق نقدینگی به بخش تولید و زیرساخت را ممکن سازد، امری که به‌صورت مستقیم بر زنجیره تأمین فولاد تأثیرگذار خواهد بود.

در ادامه روند کاهشی نرخ ارز که از ابتدای هفته جاری آغاز شده، امروز ۲۳ فروردین نیز شاهد افت بیشتر نرخ دلار در بازار آزاد بودیم؛ افتی که بلافاصله بر بازارهای وابسته به ارز، از جمله بازار فولاد، اثرگذار شد. بررسی‌های میدانی از بازار نشان می‌دهد که این افت نرخ دلار به‌صورت مستقیم در استراتژی قیمت‌گذاری شرکت‌های فولادی بازتاب یافته است.

بر اساس داده‌های ثبت‌شده در سامانه مرجع آهن آنلاین، امروز بسیاری از تولیدکنندگان میلگرد و تیرآهن تصمیم به تعدیل نرخ‌های فروش خود گرفتند. این اتفاق در شرایطی رخ داد که در هفته‌های گذشته به دلیل نوسانات رو به بالا در بازار ارز، برخی شرکت‌ها روند افزایشی در پیش گرفته بودند و حتی در برخی موارد عرضه خود را به‌صورت محدود انجام می‌دادند تا از کاهش ارزش فروش خود در آینده جلوگیری کنند.

اکنون، با کمرنگ شدن انتظارات تورمی ناشی از نوسانات دلار و همچنین انتشار اخبار مثبت از احتمال مذاکرات جدید ایران و آمریکا، تولیدکنندگان محتاطانه گام به عقب برداشته‌اند. این مسئله به‌ویژه در بخش میلگرد محسوس‌تر بوده است؛ جایی که بخش قابل‌توجهی از شرکت‌ها نرخ‌های جدیدی اعلام کرده‌اند که در برخی موارد تا بیش از ۵ درصد پایین‌تر از هفته گذشته است.

سیگنال‌ مثبت ارز به بازار آهن؛ رفتار دنباله‌رو یا تغییر رویکرد؟

این پرسش مطرح است که آیا رفتار امروز بازار فولاد تنها یک واکنش مقطعی به نوسان نرخ ارز بوده یا نشان از تغییر رویکردی پایدار در نحوه قیمت‌گذاری دارد؟ کارشناسان معتقدند که پاسخ به این سؤال در گرو دو عامل کلیدی است: تداوم کاهش نرخ ارز و پیشرفت روند مذاکرات در مسقط. 

اگر روند کاهش نرخ دلار در روزهای آتی نیز ادامه‌دار باشد، و هم‌زمان بازار نشانه‌هایی از توافق یا حداقل کاهش تنش‌ها میان تهران و واشنگتن دریافت کند، می‌توان انتظار داشت که محصولات فولادی وارد یک فاز تعدیل قیمت واقعی شوند. این کاهش قیمت در سطح تولید، می‌تواند در نهایت منجر به کاهش هزینه ساخت‌وساز و بهبود شرایط رکودی در بازار مسکن و پروژه‌های عمرانی شود.

عقب‌نشینی نرخ میلگرد در بازار؛ بافق یزد پیشتاز کاهش قیمت

در بازار میلگرد، شرکت صنایع فولاد بافق یزد بیشترین کاهش نرخ را به ثبت رساند. این شرکت قیمت میلگرد سایز ۱۴ تا ۳۲ خود را با کاهش ۵.۴ درصدی اعلام کرد. این در حالی است که قیمت هفته گذشته این محصولات در بازه ۳۷ هزارتومان بود و امروز با نرخ ۳۵ هزارتومان عرضه شدند.

این کاهش نرخ را می‌توان در دو عامل اصلی خلاصه کرد: انتظار فعالان بازار از نتایج مثبت مذاکرات و همچنین حرکت کاهشی نرخ ارز در بازار آزاد. در میان شرکت‌های تولیدکننده، تعدادی نیز مسیر متفاوتی را انتخاب کردند. برخی تولیدکنندگان میلگرد همچنان با امید به افزایش هزینه‌های تولید یا نوسانات منطقه‌ای، روند افزایشی نرخ‌گذاری را در پیش گرفته‌اند، اگرچه تعداد این شرکت‌ها محدود بوده و اکثریت بازار کفه کاهشی داشته است.

تیرآهن نیز از کاهش قیمت بی‌نصیب نماند

در بازار تیرآهن نیز شاهد روند مشابهی بودیم. در حالی که بیشتر شرکت‌ها نرخ‌های خود را تعدیل کردند، تنها یک شرکت در این بخش افزایش قیمت را ثبت کرد. شرکت ذوب‌آهن اصفهان با محصول تیرآهن ۱۸ که در بنگاه تهران معامله می‌شود، بیشترین کاهش قیمت را در این بخش داشت. این محصول که هفته گذشته با نرخ ۸ میلیون و ۸۱۸ هزارتومان عرضه می‌شد، امروز با افت ۲.۱ درصدی به ۸ میلیون و ۶۳۶ هزارتومان رسید. کاهش تقاضا، نوسانات ارزی و نگاه محتاطانه فعالان بازار نسبت به آینده، از جمله دلایل این افت عنوان شده‌اند.

نگاه به آینده: خوش‌بینی محتاطانه یا آغاز یک چرخش تاریخی؟

هرچند مسیر مذاکرات در عمان هنوز در مراحل اولیه است و نمی‌توان با قاطعیت از نتایج آن سخن گفت، اما افزایش تحرکات دیپلماتیک ایران و آمریکا، هرچند غیرمستقیم، به‌مثابه یک روزنه امید در فضای اقتصادی کشور دیده می‌شود. صنعت فولاد، به‌عنوان یکی از پیشران‌های اقتصاد ایران، در صورت به ثمر نشستن این مذاکرات می‌تواند از مزایای متعددی بهره‌مند شود؛ از تسهیل صادرات و واردات گرفته تا افزایش جذب سرمایه داخلی و خارجی. در نهایت، آنچه امروز در بازار فولاد ایران رقم خورد (از کاهش قیمت‌ها تا تغییر رویکرد تولیدکنندگان) همه و همه نشان از انتظارات مثبت فعالان اقتصادی نسبت به آینده‌ای روشن‌تر دارد؛ اما آیا این امید به نتیجه خواهد رسید؟ زمان، پاسخ این پرسش را خواهد داد.